Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) 13. Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi , “Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik” temasıyla bugün Türkiye’nin ev sahipliğinde düzenleniyor.Ankara’ya gelen Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Türkmenistan Devlet Başkanı Serdar Berdimuhamedov, Azerbaycan Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov ve Türk Devletleri Teşkilatı Genel Sekreteri Kubanıçbek Ömüraliyev, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde ağırlandı.
Trans Hazar Doğu-Batı Orta Koridoru’nun geleceğin ticaretine yön verecek stratejik bir hat olduğunu hatırlatan Cumhurbaşkanı, Türkistan buluşmasında da vurgulandığı üzere siber güvenliğin kara, hava ve deniz güvenliği kadar hayati değer taşıdığını söyledi.Ülkeler arasında hazırlanan siber güvenlik ve siber işbirliği mutabakatının en kısa sürede imzalanarak yürürlüğe girmesi hedefleniyor.Uzay alanında ortak uydu projesinin hızlandırılmasının öncelikler arasında yer aldığını belirten Cumhurbaşkanı, ortak bir dijital ticaret platformu kurularak tüm üye pazarların tek bir çatı altında birleştirilebileceğini ifade etti.Konuşmada ayrıca Türk yazı dillerini ve lehçelerini yapay zekâ çağına taşıyacak ortak bir dil teknolojisi hamlesi için üye ülkelere çağrı yapıldı.Cumhurbaşkanı, “Oğuz, Kıpçak ve Karluk dil gruplarını kapsayacak Büyük Türk Dili Modelinin geliştirilmesine yönelik çalışmalara bütün üye ülkelerimizin katkı sunmasını bekliyoruz” dedi.
CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN: TÜRK DÜNYASININ AİLE FOTOĞRAFINDA AYRILIĞA YER YOKTUR
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, zirvenin başında açıklamalarda bulundu.Erdoğan, buluşmanın temasını ve dil birliği hedefini “Değerli kardeşlerim zirvemizin temasını merhum Gaspıralı İsmail Bey’den ilhamla belirledik. Bize göre dilde birlik, ortak hazinemizi yaşatmak geliştirmek ve birbirimizi aracısız anlayabilmektir.” sözleriyle açıkladı. Teşkilatın dönem başkanlığı görevini Azerbaycan’dan devraldıklarını belirten Erdoğan, “Türkiye olarak; teşkilatımızın dönem başkanlığını bugün Azerbaycan’dan devralıyoruz. Azerbaycanlı kardeşlerimize gösterdikleri çabalardan dolayı tebriklerimi iletiyorum.” dedi. Sosyal ve kültürel adımlara değinen Erdoğan, “Ortak dilin yaygınlaştırılması, kültürel etkinliklerin desteklenmesi, seyahatlerin kolaylaştırılması gibi alanlarda ilerleme kaydedelim diyoruz. Aile kurumunun güçlendirilmesine, kadınların toplumdaki rollerine önem veriyoruz. Aile ve kadın konseyi yüksek onur kurulunun ilk toplantısını eşim Emine Erdoğan’ın himayesinde yapılmasından büyük memnuniyet duyuyorum.” diye konuştu. Cumhurbaşkanı Erdoğan, teşkilat içindeki dayanışma ve genişleme beklentisini ise “Türk dünyasının aile fotoğrafında ayrılığa yer yoktur. Hepimiz biriz, beraberiz. Ezelden-ebede kadar inşallah kardeşiz. KKTC ile temasların artacağına inanıyorum. Bu vesileyle Türkmenistan’ı takdirle karşılıyorum. Türkmenistan’ı tam üye olarak aile meclisinde görmeyi temenni ediyoruz.” sözleriyle dile getirdi.“İRAN İLE DİPLOMASİ TEMENNİMİZDİR”
Bunun yanı sıra Erdoğan, Güney Kafkasya’daki barış adımlarından Gazze krizine, ticaret koridorlarından yapay zekâ projelerine uzanan geniş bir işbirliği çerçevesi çizdi.Güney Kafkasya’da barış ve istikrarın sağlanmasının bölge ülkeleriyle birlikte bütün Türk dünyasına geniş imkanlar tanıyacağını belirten Cumhurbaşkanı, Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki temasları desteklediklerini ve kalıcı barış için katkı sunmayı sürdüreceklerini vurguladı.Bölgedeki çatışmaların hiçbir tarafa kazanç sağlamadığını, aksine küresel ekonomi, ticaret ve enerji piyasaları üzerinde ağır hasara yol açtığını hatırlatan Cumhurbaşkanı, “İran’la son dönemde tekrar artan tansiyonun silahlar yerine diplomasiye tahvil edilmesi temennimizdir” dedi.Filistin konusunun adil çözümü için Türk devletlerinin daha fazla gayret göstermesi gerektiğine değinilen konuşmada, Gazze’ye insani yardımların ulaştırılması ve kentin yeniden imarının vakit kaybedilmeden başlatılması çağrısı yapıldı.Cumhurbaşkanı, 1967 sınırları temelinde ve başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız, egemen bir Filistin Devleti’nin kurulmasına verilen desteğin sürmesi gerektiğini kaydetti.Üye ülkelerin milli hassasiyetlerini gözeterek kazan-kazan anlayışıyla ortak çıkarları büyütmek zorunda olduklarını belirten Cumhurbaşkanı, Türk dünyasının doğudan batıya uzanan güçlü bir ticaret, ulaştırma ve enerji merkezine dönüştürülebileceğini dile getirdi. Trans Hazar Doğu-Batı Orta Koridoru’nun geleceğin ticaretine yön verecek stratejik bir hat olduğunu hatırlatan Cumhurbaşkanı, Türkistan buluşmasında da vurgulandığı üzere siber güvenliğin kara, hava ve deniz güvenliği kadar hayati değer taşıdığını söyledi.Ülkeler arasında hazırlanan siber güvenlik ve siber işbirliği mutabakatının en kısa sürede imzalanarak yürürlüğe girmesi hedefleniyor.Uzay alanında ortak uydu projesinin hızlandırılmasının öncelikler arasında yer aldığını belirten Cumhurbaşkanı, ortak bir dijital ticaret platformu kurularak tüm üye pazarların tek bir çatı altında birleştirilebileceğini ifade etti.Konuşmada ayrıca Türk yazı dillerini ve lehçelerini yapay zekâ çağına taşıyacak ortak bir dil teknolojisi hamlesi için üye ülkelere çağrı yapıldı.Cumhurbaşkanı, “Oğuz, Kıpçak ve Karluk dil gruplarını kapsayacak Büyük Türk Dili Modelinin geliştirilmesine yönelik çalışmalara bütün üye ülkelerimizin katkı sunmasını bekliyoruz” dedi.
