Etiketler baştan sona yenileniyor

Tarım ve Orman Bakanlığı'nın yeni düzenlemesiyle market, restoran ve toplu tüketim yerlerinde tüketiciyi yanıltabilecek etiket, görsel ve ifadelerin kullanımına sınırlama getirildi. 'Tereyağı tadında', 'çikolata keyfi', 'dondurma lezzeti' gibi ürünün gerçek içeriğiyle karışıklık yaratabilecek ifadeler yasaklanırken, aroma vericili ürünlerde gerçek gıda görseli kullanılamayacak.

Gıda etiketleri ve menülerde tüketiciyi yanıltan ifadelerin önüne geçmek için yeni düzenleme yürürlüğe girdi.

Tarım ve Orman Bakanlığı’nın düzenlemesiyle gıdaların adı, içeriği, net miktarı ve dikkat edilmesi gereken bileşenlerin tüketici tarafından kolayca görülebilecek şekilde sunulması zorunlu hale getirildi. Market raflarından restoran menülerine kadar geniş bir alanı kapsayan düzenlemeyle, ürünün sahip olmadığı özellikleri çağrıştıran ifadeler, yanıltıcı görseller ve ithal ya da yerli üretim algısını yanlış yönlendirebilecek tanıtımlar yasaklandı.

“...TADINDA”, “...LEZZETİ” İFADELERİ YASAKLANDI

Bu düzenleme çerçevesinde Avrupa Birliği'nin (AB) listesinde olup Türkiye'de kullanımı uygun görülen yeni gıdalar sıralandı. AB listesindeki 189 yeni gıda bileşeni mevzuat kapsamına alınırken, 32 gıda ise GDO'lu mikroorganizma kullanılarak üretilmesi, domuz kaynaklı veya böcek olması gibi nedenlerle kapsam dışında bırakıldı.

Ayrıca, gıdaların adı ve net miktarının, tüketicinin kolaylıkla görebileceği bir yerde bulunması zorunlu hale gelirken, alkol, şeker veya tatlandırıcı içeren ürünlerde bu bilgilerin diğerlerinden ayrı, açık ve belirgin biçimde yazılması şartı getirildi.

Aroma verici kullanılarak üretilen ürünlerin etiketlerinde gerçek gıda görsellerinin kullanımına yasak getirildi, ürünün "aromalı" olduğunun açık şekilde belirtilmesi de zorunlu oldu.

Birbiriyle karıştırılabilecek gıdaların adında ve etiketinde, sahip olmadığı özelliklere atıf yapan “... tadında”, “... lezzeti”, “... keyfi” gibi ifadelerin kullanımı yasaklandı.

Tereyağı aroması eklenmiş ayçiçeği yağı ve margarinlerde “tereyağı tadında”, “tereyağı lezzeti”, “tereyağı keyfi” ve kokolin ürünlerinde “çikolata tadında”, “çikolata lezzeti”, “çikolata keyfi” gibi ifadeler, sütlü buz ürünlerinde “dondurma keyfi”, “dondurma lezzeti” gibi ifadelerin kullanımı engellendi. Zeytinyağı hariç bitkisel yağlarda zeytin veya zeytin ağacı görselleri ile “zeytinyağı tadında/lezzetinde” gibi ifadelerin kullanımı da bu kapsamda yasaklar arasına alındı.

Doğal aroma verici veya doğal renklendirici içeren, bunun dışında aroma ve renklendirici içermeyen gıdalar için bu ifadelere ilişkin kullanım kuralları belirlendi.

Yenilebilir buzlu ürün etiketlerinde, ürünün dondurma olduğu algısı oluşturacak ifadelere yer verilmesi de yasaklandı.

“KÖY ÜRÜNÜ” VE İTHAL ALGISINA SINIRLAMA

Öte yandan, "köy ürünü" algısı oluşturabilecek marka ve ifadelerin kullanımına da sınırlama getirildi.

Kanatlı hayvan ürünlerinde, hayvanların yetiştirme metoduna uygun olmayan ve tüketiciyi yanıltabilecek görsellerin kullanımının önüne geçildi.

İçeriğinde farklı bitkisel yağlarla tereyağı veya zeytinyağı bulunan ürünlerde, yalnızca bu bileşenler öne çıkarılarak “tereyağlı” veya “zeytinyağlı” şeklinde adlandırma yapılması yasaklandı.

Ayrıca, toplu tüketim yerlerinde servis edilen veya satış yerlerinde paketlenerek sunulan gıdalarda, tüketicinin satın alma tercihini etkileyebilecek bileşenlerin açıkça belirtilmesi zorunlu oldu.

Bu kapsamda birbirinin yerine kullanılabilen bileşenlerin gıdanın adıyla birlikte tüketicinin görebileceği şekilde sunulması kararlaştırıldı.

Yer fıstığıyla üretilen baklavada yalnızca "fıstıklı" ifadesi yerine "yer fıstıklı" ifadesinin kullanılması zorunlu hale getirildi.

Ürünlerde ithal algısına yönelik ifadeler engelleniyor
Düzenlemeler kapsamında yurt içinde üretilen ürünlerde ithal algısı oluşturacak, ithal ürünlerde ise yurt içinde üretildiği izlenimi verecek marka, ifade ve görsellerin kullanımı yasaklandı.

MENÜLERDE İÇERİK VE ENERJİ BİLGİSİ ZORUNLU OLACAK

Gıdaların silah, kafatası, beyin, dudak ve göz gibi şekil veya görsellerle piyasaya arz edilmesinin önüne geçildi.

İçeriğinde krema bulunmayan ürünlerde “krema” ifadesi kullanılamayacak, bunun yerine “krema sos” ifadesi yer alacak.

Bitki çaylarında hazırlama yönteminin etiket üzerinde açık şekilde belirtilmesi de zorunlu oldu.

Öte yandan, menülerde ürün içerikleri ile enerji değerlerine ilişkin bilgilerin tüketicilere sunulması şartı da getirildi.

Kaynak: Karar/AA