"Dünyadaki Ekonomik Modeller ve Türkiye’nin Krizden Çýkýþ Süreci" baþlýðýyla bu yýl ikincisi düzenlenen Uludað Ekonomi Zirvesi’nin dördüncü oturumunda "Küresel kriz sýrasýnda þehir ekonomisi: Bursa örneði" konusu masaya yatýrýldý. BTSO Yönetim Kurulu Baþkaný Ali Hazýr moderatörlüðündeki oturuma Kamil Koç Yönetim Kurulu Baþkaný Sena Kaleli, BUSÝAD Yönetim Kurulu Baþkaný Mehmet Arif Özer ve GESÝAD Yönetim Kurulu Baþkaný Bahadýr Özgün katýldý. Bu oturuma konuþmacý olarak davet edilen Zorlu Holding Yönetim Kurulu Baþkaný Ahmet Nazif Zorlu ise gelmedi.
Genç Sanayici ve Ýþadamlarý Derneði Yönetim Kurulu Baþkaný Bahadýr Özgün, bu krizin dýþ kaynaklý olmasý Türkiye’nin gardýný almasýna sebep olduðunu ifade ederek, "Daha önceki yýllarda biz krizi, krizin olduðu anda algýlamýþtýk. Bizim de sanayiciler olarak gardýmýzý alma þansýmýz yoktu. Ama bu kez kriz yabancý ülke kaynaklý olduðu için gardýmýzý aldýk. Bu yüzden de krizi hafif atlatmýþ olduk" dedi.
Türkiye’nin dördüncü büyük sanayisine sahip Bursa’nýn üretim çeþitliliði sebebiyle krizi aþma noktasýnda diðer þehirlerden daha þanslý olduðunu belirten Özgün, "Bursa’da tekstilden otomotiv ana ve yan sanayine, metal, makine sektörlerinden, tarým ve tarýma dayalý gýda yan sanayiine kadar bir çok alanda üretim faaliyeti yapýlýyor. Ürün çeþitliliði sebebiyle krizin aþýlmasý diðer þehirlere göre daha kolay olmuþtur" dedi.
Ýhracat oranlarýna göre son 3 yýlýn ilk dört aylýk rakamlarýný karþýlaþtýran Özgür sözlerini þöyle sürdürdü:
"2008’in ilk dört ayýnda 9.7 milyar dolar olan ihracat tutarýmýz, 2009’un ilk dört aylýk dönemine göre yüzde 51’lik bir azalmayla 4.7 milyar dolara kadar geriledi. Bu çok ciddi bir düþüþtü. 2010’un ilk dört ayýnda da yüzde 35 lik artýþla 6.4 milyar dolara yükselmiþtir. Bursa bütçe fazlasý veren eski haline gelmiþtir" diye konuþtu.
Kamil Koç Yönetim Kurulu Baþkan Yardýmcýsý Sena Kaleli, sosyal, ekonomik anlamda kapalý bir toplum anlayýþýnýn belirlenmesi durumunda Bursa ve Türkiye’nin kalkýnmada çok fazla þansý olmayacaðýný söyledi. Topyekun zihniyet deðiþimi gerektiðini ifade eden Kaleli, insanlar tarafýndan her anlamda izole hayatlarýn tercih edildiðini belirtti. Toplumun þehir, ülke ve kendisi ile alakalý ortak bir irade ortaya koyamadýðýný ifade eden Kaleli, "Sizin, bizim hepimizin süreçlere katýlmadaki tembelliðimizden hem ekonomik, hem sosyal, hem siyasi süreçlere katýlmýyoruz. Hepimiz rahat yaþamaktan yana tercihte bulunuyoruz. Þehirlerin, ülkelerin böyle geliþmesi mümkün mü? Aslýnda bir birimizle empati kurarak, bir birimizi dýþlamadan, samimiyetle mantýklý tartýþma zeminleri ve uzlaþma zeminleri oluþturmamýz gerekiyor. Bugün ne yazýk ki ülkemizde de, Bursa’da da, doðudaki gettosunda, batýdaki gettosunda, kendi içinde kopuk þehrin tüm nimetlerini görmeden yararlanmadan kültür sanat üretmeden yaþýyoruz" dedi.
Bursa’nýn ulaþýmýnda en büyük sýkýntý yaþayan kentlerin baþýnda geldiðini belirten Kaleli, "Ben kara ulaþýmý yapan bir þirket sahibi olarak konuþuyorum. Türkiye’nin tüm þehirlerinde kolay ulaþým saðlanýrken, Bursa hala Ýstanbul’un arka bahçesi konumunda. Bursa’da güzel bir kongre merkezi açýlýyor. Ancak ulaþým konusunda Bursa’nýn ciddi sýkýntý yaþayacaðý belli. Bursa þehir içi ulaþýmda da en pahalý kentlerin baþýnda geliyor. Geliþmek, kalkýnmak isteyen þehirde bu meseleyi çözmek gerekiyor" þeklinde konuþtu.
Türkiye’de tüm girdilerde en fazla maliyet artýþýnýn ulaþýmda olduðuna dikkati çeken Kaleli, mazotun yüzde 33’ünün rafineri çýkýþ fiyatý, yüzde 67’sinin ise KDV ve ÖTV olmasýnýn sektörde sýkýntý oluþturduðunu belirterek sözlerini þöyle sürdürdü.
"Dolayýsýyla kültüre, sanata veya herhangi bir sosyal etkinliðinize ulaþamýyorsunuz. Sizi koparýyor. Bunun yanýnda kayýt dýþý ekonomi ortaya çýkýyor. Kendimden emin olduðu için bunu çok rahat söyleyebiliyorum. Benim þirketimde böyle kaçak mazot hadisesi yok. Ama bütün rakiplerimde var. Benim rekabet gücüm böyle gidiyor. Ben size sizin güvenliðinizi saðlamak için fiyatlarý minimumda tutmak zorunda kalýyorum. Çünkü daha ucuz mazot bulan onu kullanýyor ve çok ucuza yolcu taþýyabiliyor".
Giriþimcilerden iþ yerlerine birer iþçi alýnmasýnýn istendiðini hatýrlatan Kaleli, Türkiye’de yaklaþýk yüzde 86 iþyerinin 1 ile 9 arasýnda iþçi çalýþtýran küçük ölçekli firmalar olduðunu sözlerine ekledi.
BUSÝAD Yönetim Kurulu Baþkaný Arif Özer ise, krizden baþarýyla çýkan þirketlerin en önemli özelliðinin iletiþim olduðunu belirterek, bu dönemde eðitimin de çok önemli olduðunu söyledi.