Bonzai Nasýl Þekillendirilir?

Bonsai her ne kadar kendi zevkinize göre þekillendirebileceðiniz bir uðraþý olsa da, kendi içinde kurallarý vardýr. Bu kurallar çok katý kurallar olmamakla beraber genel olarak neyin daha uygun olduðu ya da ne yapmanýn yanlýþ ya da zararlý olacaðý konusunda tecrübelerden ve Japon kültüründen kaynaklanan genel bilgiler içermektedir.

BONSAÝDE TEMEL TEKNÝKLER

Gövde Kurallarý

1. Aðacýn uzunluðu gövde çapýnýn 6 katý olmalý.
2. Gövde bakana doðru hafifçe eðimli olmalý.
3. Gövde yüzeyden itibaren geniþlemeli, bitkiyi taþýyabilecek kalýnlýkta olmalý.
4. Kökler gövdeden dairesel olarak ayrýlmalý.
5. Gövdeden bakana doðru çýkan kök olmamalý.
6. Doruk bakana doðru eðimli olmalý.
7. Gövde yüzeyde kalýn, doruða doðru incelen yapýda olmalý.
8. 'Cascade' stili haricinde doruk yüzeyin üzerinde olmalý.
9. Doruðun yönü gövdenin yüzeyden ayrýldýðý yönle ayný olmalý.
10. Gövde üzerindeki eðriler bakana doðru olmamalý.
11. S þeklindeki eðrilerde aþýrýya kaçmamalý.
12. Boy uzadýkça eðriler birbirine daha yakýn ve küçük çaplý olmalý.
13. Aðaçta sadece bir tane doruk olmalý.
14. Ýki gövdeli aðaçlarda gövde yüzeye yakýn bir yerde ayrýlmalý.

Dallar

1. Dallar birbirleriyle ya da gövdeyle kesiþmemeli.
2. Gövdeden bakana doðru çýkan dal olmamalý.
3. Ýlk dal yüzeyden yaklaþýk olarak aðaç boyunun 1/3'ü kadar yukarýda olmalý.
4. Sonraki dallar kalan yüksekliðin 1/3'ü kadar yukarýda olmalý.
5. Dallar gövdedeki eðimlerin dýþ yüzünden ayrýlmalý.
6. Dallarýn çaplarý gövdeyle orantýlý olmalý. Gövde çapýnýn 1/3'ünden kalýn çaplý dallar kalýndýr.
7. Ýlk dal saðda (ya da solda), ikinci dal solda (ya da saðda), üçüncü dal arkada olmalý.
8. Dallar birbirlerine paralel görünmemeli.
9. Dallarýn kalýnlýk ve boylarý gövde üzerindeki yüksekliðine göre azalmalý.
10. Dallar arasýnda yeterli boþluk bulunmalý.
11. Birinci ve ikinci dallar orta çizginin önüne doðru yerleþtirilmeli.
12. Birinci, ikinci ve üçüncü dallar arasýndaki açý yaklaþýk olarak 120 derece olmalý.
13. Gövde üzerinde ayný hizada (tekerlek þeklinde ya da simetrik) dal olmamalý.
14. Dallar üzerindeki dallar da ayný kurallarla yerleþtirilmeli, yalnýz aþaðý ya da yukarý giden dal olmamalý.
15. Aðaca yaþlý görüntüsü vermek için alt dallar aþaðýya doðru eðimli olmalý.
16. Ýkiz gövdeli aðaçlarda gövdeler arasýnda dal bulunmamalý.
17. "Jin" görünür bir yerde olmalý.

Saksý

1. Aðaç saksýnýn orta noktasýnýn gerisinde ve bir miktar saðda ya da solda olmalý.
2. Renkli saksýlar çiçek açan ve meyve veren aðaçlarda kullanýlmalý ve renk çiçek rengiyle uyumlu olmalý.
3. Saksý derinliði aðaç çapýyla ayný olmalý.
4. Saksý geniþliði aðaç uzunluðunun 2/3'ü kadar olmalý.
5. Saksýnýn þekli aðaçla uyumlu olmalý. Saða sola fazla eðimli olmayan aðaçlar dikdörtgen saksýda, eðim hareketi fazlaysa oval ya da yuvarlak saksýlar seçilmeli; büyük aðaçlarda derin ve dikdörtgen saksýlar kullanýlmalý.

Toprak

1. Toprak iyi karýþtýrýlmalý, katmanlar olmamalý.
2. Güçlü gübre kullanýlmalý.
3. Sulama üstten yapýlmalý.
4. Ortam nemli olmalý.
5. Toprak karýþýmýnýn kalýn kýsmý kullanýlmalý ince toprak fazla katýlmamalý.
6. Aðaç belli bir düzende deðil ihtiyaç duydukça sulanmalý.
7. Sadece tropikal aðaçlar kapalý ortamlarda yetiþtirilmeli, normal aðaçlar içeride yetiþtiriliyorsa belli dönemlerde soðukta býrakýlmalý.

Hazýr Alýnan Bonsailer Ýçin Ýpuçlarý"

      1.  Kökler hafifçe budanacak.
2. Saksýnýn altýna bir süzgeç koyulacak.
3. Saksýnýn tabanýna bir miktar toprak koyulacak.
4. Bitki saksýya bakýr bir tel yardýmýyla sabitlenecek.
5. Saksýnýn yanlarýna toprak eklenecek.
6. Bir kez, su dolu kapta saksý bekletilecek.
7. Sudan çýkarýlýp süzdürülecek.
8. Bitki aydýnlýk ve serin bir yere koyulacak
9. Bir süre su verilmeyecek topraðýn kurumasý saðlanacak
10. Bitki gözlem altýnda tutulacak.

Bonzai Sulamasý

Bir bonsaiyi öldürmenin en kýsa yolunun, topraðýnýn tamamen kurumasýna izin vermek olduðundan hiç þüpheniz olmasýn.Bununla birlikte, yetersiz sulamanýn süreci hýzlandýrdýðý gibi aþýrý sulama da saðlýksýz bir aðaçla karþý karþýya kalmamýza sebep olur. Aþýrý sulamanýn etkilerinin gözle görülmesi bazen zaman alabilir ve bu durumlarda geri dönüþ de zorlaþabilir.

  Bonsainin doðru þekilde sulanmasý tek baþýna bir ustalýktýr ve yeni baþlayan birinin sandýðý kadar kolay birþey deðildir. Japonlar, doðru sulamayý öðrenmenin genelde 3 yýl aldýðýný söylerler. Bazen bonsai meraklýsýnýn, aðaçlarýnýn ölmesine sebep olan þeyin kendi sulama sistemiyle alakalý olduðunu anlamasý için arkasýnda kayýplarla dolu bir 3 yýl býrakmasý gerekir.

NASIL SULAMALIYIM?

Sulamalar arasýnda topraðýn az miktarda kurumasýna izin verirseniz aþýrý sulamadan korunmuþ olursunuz. Bununla birlikte sulanmaya ihtiyacý olduðunda, aðacýn tamamen suya doyurulmasý gerekir. Aþýrý sulamadan sakýnmak topraðýn sadece üst tarafýný nemlendirip tamamýný sulamamak deðildir. Her sulama yapýldýðýnda topraðýn tamamýyle ýslatýlarak kuru kalan kök kalmamasýna özen gösterilmelidir ki bu kökler kuruyup ölmesinler.

Budama Þekilleri"

Þekillendirme Budamasý:  Sadece bir kere, aðaç gençken yapýlan oldukça sert bir budamadýr. Aðacýn temel þekli bu budama ile ana dalý býrakarak ya da ileride bir fayda saðlamayacaksa o da kesilerek verilir.

Bakým Budamasý:  Þekillenen ana dallar üstünde her yýl veya iki yýlda bir yapýlmasý gereken budamadýr. Bu yolla olaðanüstü þekiller ortaya çýkarmasak da yapraklarýn yavaþ yavaþ boyutlarýný küçültmüþ oluruz.

Çimdikleme: Dallarýn geliþimini kontrol edebilmek için yeni filizleri koparmaya çimdikleme diyoruz. Yeni filizler çok hassas olduðundan bir çok durumda bu iþlem parmaklarla yapýlýr.

KAYNAK: www.ziraatci.com

                www.bonzaici.com

N. Özge BÝLGÝN

Ziraat Teknikeri