Yaz mevsiminin topal ve sonbahar mevsiminin baþlangýç ayý olan Eylül, deðiþik kültür guruplarýnda çeþitli faaliyetleri kapsayan bir periyot olarak tanýmlanabilir. Yayla þartlarýnda yazlýk sebzelerin hasatlarý bu periyodun sonunda tamamlanýrken, sahil þartlarýna sera kültürlerinin fide dikimleri bu ay boyunca yoðunluk kazanýr. Zengin bir desene sahip olan üzüm çeþitlerinin bazýlarýnýn bu ay boyunca hasatlarý önemlidir.

Yapraðýný Döken Meyve Kültürlerinde

Yapraðýný döken bazý meyve kültürlerinin bazý çeþitlerinin hasatlarý bu ay içinde yapýlýr. Bu çeþitlerin yaklaþýk hasat tarihleri; çeþitlerin özelliklerine, iklim þartlarýnýn seyrine ve bakým uygulamalarýna göre yöreden yöreye 8-10 gün farklýlýk gösterebilir.

Hasat tarihine yaklaþýldýðý ölçülerde gereksiz sulamalardan ve azotlu gübre uygulamalarýndan kaçýnýlmasý önemli bir kuraldýr. Hasadý yapýlan çeþitlerin uygun depo ortamlarýna taþýnarak muhafaza edilmesi ve pazarlanmasýnýn kýsa, orta veya uzun vadede yapýlmasý planlanabilir. Bu baðlamda özellikle orta ve uzun vadede pazarlanacak ürünlerin raf ömrünü uzatacak ve deðiþik depo hastalýklarýna karþý direncini artýracak kimyasal uygulamalarýn yapýlmasý tavsiye edilir.

Zeytin Kültürlerinde

Bu ay içinde zeytin kültürlerinde meyvelerin et kalýnlýklarý hýzlý artýþ gösterir. Bu artýþa paralel olarak et yumuþaklýðý, Zeytin sineði (Bactocera dacus oleae)’ nin enfeksiyon þiddetini hýzlandýrýr. Bu nedenle Eylül ayý, Zeytin sineði kontrolünde en önemli periyot olarak algýlanabilir. Yaz sýcaklýklarýnýn Eylül ayýnda da devam etmesi halinde, zeytin aðaçlarýnýn günlük su tüketimlerinin karþýlanmasýna devam edilmesi tavsiye edilir. Bu nedenle klasik bahçelerde sulama ve fertigasyon programlarý bu ay boyunca uygulanmalýdýr.

Bað Alanlarýnda

Bu ay içinde hast olgunluðuna ulaþmasý beklenen geççi çeþitlerin önemli örnekleri; Erenköy Beyazý, Ýpek, Kozak Beyazý, Tilki Kuyruðu, Ýrikara, Kýbrýs Üzümü(Verigo), Red Globe, Yapýncak, Boðazkere, Öküzgözü, Papaz Karasý, Künefi (Kýþ Kýrmýzýsý)… Hasatlarý en son gerçekleþen çok geççi çeþitlerin en önemlileri; Müþküle, Þifoni, Kozak Siyahý oluþturur.

Salkým güvesi (Lobesia botrana) ve (Planacoccus citri) zararlýlarý yanýnda, ciddi bir hastalýk olan ve salkým bütünlüðünü tehdit eden Kurþuni küf (Botrytis cinerea) sorunlarý, bu ay içinde de dikkatle izlenmelidir. Ancak u sorunlara karþý uygulanacak ilaçlý mücadelelerde, ‘Bekleme Süresi’ (son ilaçlama ile hasat arasýnda geçmesi gereken minumum  süre) kurallarýna dikkat edilmelidir. Bu kural, özellikle taze tüketime sunulacak durumlar için çok daha önemlidir.

Sebze Kültürlerinde

Bu ay boyunca taze tüketime yönelik sebze kültürlerinin hasat aðýrlýðýný yayla üretimi oluþtururken, diðer taraftan sahil kuþaðýndaki seralarda sonbahar yetiþtiriciliði için fide dikimleri yoðunluk kazanmaktadýr. Yayla þartlarýnda hasadýn devamý boyunca, özellikle tarým ilaçlarýnýn ve azotlu gübre kullanýmlarýnýn disipline edilmesi önemli bir kural olarak benimsenmelidir.

KAYNAK : Hasad Yayýncýlýk/ Aylýk Bitkisel Üretim Rehberi