Yapraðýný Döken Meyve Kültürlerinde:

Meyve seyreltmesi önemlidir. Yapraðýný döken meyve kültürlerinin çeþit ve erkencilik özelliklerine göre Haziran dökümünün bu ay içinde tamamlanmasý ve dallarda kalan meyvelerin belirginleþmesi beklenir.

Haziran dökümünden geride kalan meyve yükünün gereðinden fazla olmasý halinde; gerek o yýlýn meyve kalitesini arttýrmak, gerekse aðaçlarýn gelecek yýla yönelik meyve gözü hazýrlamasýna yardýmcý olmak amacýyla meyve seyreltmesine baþlanmasý tavsiye edilir.

Meyve seyreltmesinde el iþçiliði ülkemizde yaygýn olup, uygulanacak temel kurallar þöyle sýralanabilir:

·         Özellikle þekil bozukluðu gösteren, gereðinden fazla küçük kalmýþ, hastalýk belirtisi gösteren meyvelerin ortamdan uzaklaþtýrýlmasýna öncelik verilir.

·         Özellikle yumuþak çekirdekli meyvelerde, örneðin; elmada, ayný dal boyunca sýralanmýþ olan saðlýklý meyveler arasýnda ortalama 10–12 cm. bir boþluk býrakýlmasý tavsiye edilirken, birden fazla meyve taþýyan demetlerde en saðlýklý 2–3 meyvenin býrakýlmasý uygun olur.

·         Meyve seyreltmesi yapýlan bahçelerin en kýsa bir süre içinde uygun bir fungusit ile ilaçlanmasý tavsiye edilir.

·         Klasik bahçelerde azotlu gübrenin son taksidi sulama öncesinde uygulanýr.

·         Mayýs ayýndan itibaren sorun olmaya baþlayan ve bu ay içinde de devam eden çeþitli sorunlarýn (kýrmýzý örümcek, yaprak galeri güvesi, koþnil, að kurdu.) gözlemlerine bu ay boyunca da devam edilir.Elma iç kurduna karþý 2.ilaçlama bu ay içinde yapýlýr.

·         Kiraz bahçelerinde meyvelere ilk ben düþünce Kiraz Sineði (Rhagoletis ceresi)’ne karþý ilaçlý mücadele uygulanýr.

·         Bu ay içinde aþýrý sürgün vererek aðaçlarýn içini kapatan ve güneþ ýþýðýna ve havalanmaya mani olan vegetatif organlarda yeþil budama uygulamasý tavsiye edilir. Bu uygulamada yýllýk sürgünlerin bazýlarý kýsaltýlýrken, gerekli görülenler dipten kesilir.

·         Bu kültürlerde yapýlan salma sulama þartlarýnda periyodik uygulamalara bu ayda baþlanýr ve düzenli aralýklarla hasat öncesine kadar devam edilir.

Bað Alanlarýnda:

Bu ay içinde bað kültürlerinin yetiþtirildikleri deðiþik iklim þartlarýna ve çeþit özelliklerine göre fenolojik geliþmede önemli farklýlýklar görülür. Örneðin;  sahil þartlarýnda yetiþtirilen erkenci üzüm çeþitleri bu ayýn ortalarýndan itibaren hasat olgunluðuna girerken, diðer bölgelerde yetiþtirilen çeþitlerde sakým geliþmesi ve dane (koruk) irilikleri deðiþiklik gösterebilir. Bu ay boyunca;

·       Külleme hastalýðýna karþý daha önce baþlatýlan koruyucu ve periyodik ilaçlamalara devam edilmelidir.

·       Hava þartlarýnýn nemli ve yaðýþlý geçtiði durumlarda Bað mildiyösü tekrar sahneye çýkabildiði için dikkatli olmayý gerektirir.

·       Salkým güvesinin koruklarda enfeksiyon yapan nesline karþý ilk ilaçlý mücadele gerekli olabilir.

·       Yüksek yayla bölgelerinde gübreleme ve toprak iþlemesine devam edilebilir.

Bað alanlarýnda sulama, çapalama, hereklere baðlama, vegetatif geliþmenin seyrine göre yeþil budama ve generatif geliþmenin seyrine göre salkým seyreltme iþlemleri yapýlabilir.

Zeytin Kültürlerinde:

Aðaçlarýn su tüketimi artar. Zeytin güvesi mücadelesine baþlanýr.

·         Zeytin aðaçlarýnýn günlük su tüketimleri bu ayýn baþlarýndan itibaren hýzla artmaya baþlar. Ülkemiz zeytin bahçelerinin büyük çoðunluðunun su ihtiyaçlarý yaðmur suyu ile karþýlanýr. Bu aya kadar yeterli yaðýþýn düþmediði yörelerde, meyve kalitesi, miktarý ve vegetatif geliþme sorunlarýnýn ortaya çýkmasý kaçýnýlmaz olur.

Bu nedenle sulama imkâný olan eski ve yeni bahçelerde, bu ayýn baþýndan itibaren periyodik aralýklarla ve düzenli olarak sulama programlarý uygulanmalýdýr.

·         Zeytin güvesi(Prays olea)’nýn meyve nesline karþý gerekli gözlemler yapýlmak þartýyla ilaçlý mücadelesine bu ay içinde baþlanabilir.

·         Geçen yýl yaptýrýlmýþ olan yaprak analizleri sonuçlarýna göre, eksikliði tamamlanamamýþ bazý iz elementlerin yapraktan uygulamalarýna bu ay sonlarýndan itibaren baþlanabilir.

Sebze Kültürlerinde:

Yazlýk üretim amacýyla sebze yetiþtiriciliði çok farklý kültürleri kapsar.(domates, biber, patlýcan, hýyar, kavun, karpuz, kabak. vs)

·         Bu kültürlerin sahil þartlarýnda yetiþtiriciliði durumunda, bitkilerin generatif (meyvelenme) dönemine bu ayýn baþlarýnda girmeleri beklenir. Bu döneme giren kültürlerin azot içerikli bir gübre ile takviye edilmeleri gerekir.

·         Yetiþtiriciliðin yayla þartlarýnda yapýlmasý halinde, dikim ve ekim tarihlerine göre deðiþen vegetatif geliþme boyunca çapalama, boðaz doldurma ve sulama iþlemlerine devam edilir.

Her iki durumda da, çeþitli hastalýklara karþý 8–12 günde bir koruyucu ilaçlamalar uygulanmalýdýr. Örneðin; kabakgiller (Cucurbitaceae) familyasý üyelerinde (kavun, karpuz, hýyar, kabak) önemli bir sorun olan Külleme, Patlýcangiller (Solanaceae) üyelerinde(domates, patlýcan, biber, patates) Kara leke (Alternaria sp.)’ ye karþý bu tip uygulamalarýn yapýlmasý tavsiye edilir.

Zararlý böcekler yönünden, tüm kültürlerde özellikle Kýrmýzý örümcek ve ayrýca patates alanlarýnda Patates böceði enfeksiyonlarýna dikkat edilmesi gerekir.

·         Özellikle biber yetiþtiriciliðinde yapýlacak sulamalarýn, bitkilerin kök boðazýna ulaþmalarýna imkân vermeyecek þekilde ayarlanmasý önemlidir. Aksi takdirde, bu kültürün önemli bir sorunu olan Kökboðazý yanýklýðý (Phytophtora capsici) enfeksiyonunu önlemek mümkün olmaz. Esasen bu kültürün dikiminin karýk tepelerine yapýlmasý ve yapýlacak sulamalarýn karýk içinde tutulmasý, hastalýðýn kontrolüne en önemli tedbirlerin baþýnda gelmektedir.

N Özge BÝLGÝN

Ziraat Teknikeri

KAYNAK: Hasad Yayýncýlýk /Aylýk Bitkisel Üretim Rehberi