Ülkemizin narenciye alanlarýný da yakýndan etkileyen küresel ýsýnmanýn kuraklýk boyutu; normal þartlar altýnda beklenen sonbahar yaðýþlarýný geciktirebilir veya yeterli yaðýþýn düþmesini engelleyebilir. Böyle bir olumsuz seyir karþýsýnda, her iki ay içinde de bahçelerin sulanmasýna devam edilmesi gerekli olabilir. Ekim – kasým aylarý içinde uygulanmýþ olmasý gereken fosforlu ve potaslý gübreler herhangi bir sebeple uygulanamamýþ ise Aralýk ayý baþlarýnda bu iþlemlerin tamamlanmasý mümkündür. Yaðýþ ve nem seyrine göre, Kasým ayýndan itibaren takip edilmesi gereken Narenciye dal yanýklýðý (Pseudomonas syringae sp.) ve Meyve kahverengi çürüklüðü (Phytophtora sp.)’ne karþý alýnacak tedbirler her iki aya da yayýlabilir.
Yapraðýný Döken Meyve Kültürlerinde
Özellikle yüksek rakýmlý yayla bölgelerinde, Kasým ayý baþlarýndan itibaren bu kültürlerde yaprak dökümlerinin baþlamasý beklenir. Ancak yaprak dökümlerinin tamamlanarak bu kültürlerin kýþ uykusu dönemine girmeleri; iklim seyrine, çeþitlerin karakterine ve sezon içinde uygulanan azotlu gübre dozlarýna göre deðiþerek Aralýk baþlarýna kadar uzayabilir. Yaprak dökümlerini tamamlayarak kýþ uykusuna giren bahçelerde; aðaçlarýn toprak üstü organlarýnda fizyolojik faaliyetler tamamen durur, ama toprak altý organlarý canlýlýklarýný koruduðu gibi gýda alýmlarýna da devam ederler. Bu toprak altý organlar ancak kuvvetli kýþ donlarý periyodunda besin alýmlarýný geçici olarak durdurup, þartlar normale dönünce faaliyetlerine devam ederler. Bu dönem içinde; klasik bahçelerde fosforlu gübrelerin tamamý ile topraðýn fiziksel karakterine göre potasyumlu gübrelerin en az yarýsýnýn uygulanmasý genel bir tavsiyedir.
Zeytin Kültürlerinde
Ekim ayý içinde hasat edilen salamuralýk çeþitlerden sonra, kasým ayýnda baþlayan yaðlýk çeþitlerin hasatlarý Aralýk ayý boyunca da devam edebilir. Her iki ay boyunca devam eden hasat için önemli kriter; meyvelerin tamamen olgunlaþmýþ olmalarý ve karakteristik koyu renklerini almalarýdýr. Bu özelliklerin kazanýlmasý çeþitlere göre deðiþebildiði gibi, hava þartlarýnýn seyrine göre de deðiþebilir. Zeytin hasadýn da sýrýk veya sopa kullanýmý kesinlikle tavsiye edilmez. Çünkü hasadýn bu þekilde yapýldýðý aðaçlarda; gelecek yýlýn çiçek(meyve) gözlerinin büyük oranda tahrip edilmesine sebep olunur. Dal ve dalcýklar üzerinde sebep olunan yaralara ve berelere bakteriyel ve mantari hastalýk etmenlerinin kolayca yerleþmesine zemin hazýrlanýr. Zeytin hasadýnda sýrýk veya sopa kullanýmýnýn sakýncalarý ülkemizde de hýzla anlaþýlmaya baþlamýþ olmakla birlikte, henüz tamamen terk edilmiþ deðildir. Oysa ki Batý ülkelerinde zeytin hasadý tamamen el iþçiliði ve mekanik aletlerle yapýlmaktadýr.
Sebze Kültürlerinde
Sahil þeridinin tarla sebzeleri (karnabahar, brokoli, marul, maydanoz, kýrmýzý lâhana, roka, semizotu, turp…) Sera þartlarýnda yetiþtirilen sonbahar sebzeleri (domates, hýyar, biber, marul…) Geçit ve yayla bölgelerinde yetiþtirilen soðuk iklim sebzeleri (havuç, lahana, pýrasa, turp..) Bu zengin deseni oluþturan ürünler hangi yörede yetiþtirilmiþ olursa olsun, pazara sunulacak kültürlerde gýda güvenliðinin saðlanmasý temel faktördür. Bu görevin ilk sorumlusu üretici olduðu için; beklenen hasat tarihinden en az 20 gün önce özellikle azotlu gübrelerin uygulamasýnýn durdurulmasý yanýnda, pestisit kullanýmlarýnda ‘Bekleme Süresi’ kuralýna dikkat edilmesi ve bu süre dolmadan hasta iþlemine baþlanmamasý iki önemli kuraldýr.
Tek ürün yetiþtiriciliðinin hakim kültürlerini sýrasý ile domates, patlýcan, biber oluþturmaktadýr. Bu tip yetiþtiricilikte; Kasým ve özellikle Aralýk ayýnda deðiþmeye baþlayan sera içi iklim þartlarýna karþý alýnacak tedbirler önem kazanýr. Bu periyotta sera içi sýcaklýk seyirleri düþerken, nispi nem seyirleri yükselmeye baþlar. Özellikle uzun süreli sýcaklýklarýn domateste 11–12, biber ve patlýcanda 14-15C nin altýna düþmesi arzu edilmez. Aksi takdirde deðiþik fizyolojik sorunlarýn sebep olduðu negatif sonuçlara katlanmak gerekir. Sera ortamýnda seyreden %80 nin üzerindeki nem seyri, deðiþik mantari ve bakteriyel hastalýk etmenlerinin enfeksiyonlarýna uygun zemin hazýrladýðý gibi, polen çimlenmelerinin aktivitesini de sýnýrlar.
KAYNAK: Hasad Yayýncýlýk / Aylýk Bitkisel Üretim rehberi / Ocak 2009
.JPG)
